Honderd jaar denken in Doetinchem
door Jaap Rademaker, in De Gelderlander van 18 december 2008.

De Doetinchemse schaakvereniging SVD bestaat op 29 januari 2008 precies honderd jaar. SVD is niet een van de oudste schaakverenigingen in Nederland. Wel een van de oudste verenigingen in het algemeen in de Achterhoek.

Slideshow image
Roel Evertse (links) en Kees Nederkoorn buigen zich over een stelling in de bibliotheek van Doetinchem,
waar momenteel een tentoonstelling te zien is over honderd jaar schaakvereniging SVD.
foto Jan van den Brink, De Gelderlander.

Huidig voorzitter Kees Nederkoorn: "De club is opgericht op 29 januari in 1908, met veertien leden, een verzameling schaakborden en ook nog twee stel damschijven."

Lang gingen schaken en dammen hand in hand, totdat de dammers in 1961 wegtrokken en via diverse omzwervingen hun plek vonden bij het huidige Dammers Uit Oost. SVD bleef. "Al is de naam van de vereniging wel door de loop der jaren veranderd", vertellen Kees Nederkoorn en Roel Evertse (schaker in het eerste en druk bezig in de jubileumcommissie). "Tot 1961 heetten we de Doetinchemse Schaak en Damvereniging."

Het bestaan is ook niet altijd even makkelijk geweest. De vereniging heeft in het begin ook een tijdlang een slapend bestaan geleid. In 1921 trad drs J. Cauveren, leraar aan het Lyceum en een bekend schaakproblemist, toe tot de club, en dat leidde een ommekeer in. Ook de successen van Max Euwe in de dertiger jaren droegen bij aan de populariteit.

Sportief gezien was een jeugdteam verantwoordelijk voor de beste prestaties. Kees Nederkoorn: "We hadden een jeugdteam in de jaren tachtig dat samen wilde blijven spelen. Dat werd een lager team binnen SVD dat begon in de onderste klasse van de onderbond (de OSBO, red.). Dat team promoveerde jaar op jaar en belandde uiteindelijk in de landelijke derde klasse. Dus dat werd het eerste team van SVD." Hij kan het weten, want Nederkoorn was er zelf enkele keren bij. "Dat was toen de ploeg moest winnen om naar de promotieklasse te gaan. SVD moest met zeven bordpunten winnen en er waren slechts zeven schakers."

SVD degradeerde in de jaren negentig uit de landelijke derde klasse, maar keerde in 2004 weer terug uit de regionale promotieklasse. Die degradatie ging ook niet lekker. "Er was een speler die niet-speelgerechtigd had meegedaan in een wedstrijd. We degradeerden toen op 1 bordpunt." Roel Evertse: " Het is wel belangrijk om landelijk te spelen, dat geeft de club toch wat cachet."

En de afgelopen jaren handhaven de Doetinchemmers zich ook moeiteloos. Nederkoorn: "Het is alleen wel opletten met de aanwas. Als er bij ons spelers wegvallen, krijgen we een probleem. Het tweede team speelt veel en veel lager, daar gaapt een kwalitatief gat."

Roel Evertse is wat korter verbonden aan SVD. "Vier jaar geleden kwam ik naar Doetinchem. Ik had toen de keuze uit drie verenigingen waar ik wilde schaken; Zutphen, ASV in Arnhem of Doetinchem." De Warnsvelder zag Arnhem niet zitten. "Te massaal." Vanuit Doetinchem kreeg hij gelijk respons. "En de website zag er goed en actueel uit. Dat waren voor mij redenen om voor SVD te kiezen. Ik ben een keer op de bonnefooi langsgereden en niet meer weggegaan."

Het enige nadeel blijft de geringe aanwas van de jeugd. "We hebben een klein groepje", aldus Nederkoorn. "Het is beter voor ze om tegen zoveel mogelijk andere jeugdspelers te schaken, daar leren ze meer van. Het ledenaantal neemt wel langzaam weer toe." De vraag is hoezeer schaken leeft onder de jeugd. De boeken en films van Harry Potter waarin de tovenaarsleerling regelmatig een potje schaakt (en ingemaakt wordt) door zijn vriend Ron Wemel, lijkt een nieuwe generatie kinderen enthousiast te maken voor het schaakspel. "We hebben contacten met scholen en misschien dat we in de toekomst iets kunnen doen met Duitse verenigingen over de grens."

Maar 2008 staat vooral in het teken van het jubileum, dat al is begonnen met een tentoonstelling in de Doetinchemse bibliotheek en een 'emailpartij' met het Tsjechische Pardubice. Een andere tentoonstelling is 'kunst en schaken' die te zien is vanaf april. Het eerste open Nederlands kampioenschap fantasieschaak in april moet een volgend hoogtepunt worden.